به گزارش پایگاه خبری پیام خانواده؛ اول مهر برای دانشآموزان آغاز یک سال تازه و برای خانوادهها آغاز فصل دیگری از هزینههاست؛ از خرید دفتر و مداد و کیف و کفش گرفته تا لباس فرم، سرویس، تغذیه و در برخی خانوادهها شهریه مدارس غیردولتی. بررسی قیمتهای بازار و گزارشهای منتشرشده در روزهای پایانی شهریور نشان میدهد آمادهکردن یک دانشآموز برای سال تحصیلی جدید، بسته به سطح خرید و نوع مدرسه، میتواند از چند میلیون تومان آغاز شود و در برخی خانوادهها به دهها یا حتی صدها میلیون تومان برسد.
از دفتر و مداد تا یک سبد چندمیلیونی
بخش نخست هزینههای مهر به لوازمالتحریر مربوط میشود؛ هزینهای که شاید در نگاه اول محدود به چند دفتر و مداد به نظر برسد، اما وقتی دفتر، خودکار، مدادرنگی، پاککن، تراش، جامدادی و سایر اقلام کنار هم قرار میگیرند، رقم نهایی قابل توجه میشود.
بررسی قیمتهای بازار در روزهای اخیر نشان میدهد قیمت یک دفتر ۵۰ یا ۱۰۰ برگ در محدوده حدود ۲۸۰ تا ۴۰۰ هزار تومان قرار دارد و دفترهای فنری و کلاسوری میتوانند تا حدود ۷۰۰ هزار تومان نیز قیمت داشته باشند. مدادرنگی نیز بسته به برند و تعداد رنگ، از حدود ۱۵۰ هزار تومان تا نزدیک یک میلیون تومان متغیر است.
بر همین اساس، یک سبد ساده لوازمالتحریر برای یک دانشآموز میتواند حدود ۳ تا ۴ میلیون تومان هزینه داشته باشد؛ البته این رقم با انتخاب برندهای گرانتر بهسرعت افزایش پیدا میکند.
کیف و کفش؛ دو قلم دیگر در سبد مهر
بعد از لوازمالتحریر، کیف و کفش دو هزینه مهم دیگر هستند. گزارشهای بازار از قیمت کیف مدرسه از حدود ۹۰۰ هزار تومان برای مدلهای اقتصادی تا چند میلیون تومان برای مدلهای بهتر خبر میدهند و در برخی گزارشها قیمت کیفهای حدود چهار میلیون تومان نیز دیده میشود.
کفش مدرسه نیز بسته به برند و کیفیت میتواند از حدود یک میلیون تومان شروع شود و به چند میلیون تومان برسد.
بنابراین خانوادهای که بخواهد برای فرزند خود کیف و کفش نو تهیه کند، ممکن است حدود ۲ تا ۶ میلیون تومان دیگر به هزینههای ابتدای مهر اضافه کند.
لباس فرم؛ هزینهای که اجباری است اما قیمتش یکسان نیست
لباس فرم نیز بخش دیگری از هزینههای شروع مدرسه است. گزارشهای بازار، قیمت لباس فرم را بسته به مدرسه، مقطع، جنس پارچه و مدل، در محدودههای متفاوتی نشان میدهند و برای بسیاری از خانوادهها باید حدود ۲ تا ۳ میلیون تومان برای آن در نظر گرفت.
البته در برخی مدارس یا برای لباسهای باکیفیتتر، این رقم میتواند بیشتر باشد.
در نتیجه، اگر هزینه لوازمالتحریر، کیف، کفش و لباس فرم را کنار هم قرار دهیم، یک خانواده برای آمادهکردن یک دانشآموز در سطح اقتصادی تا متوسط، ممکن است حدود ۷ تا ۱۳ میلیون تومان هزینه کند؛ بدون اینکه هنوز هزینه سرویس و تغذیه را محاسبه کرده باشیم.
یک هزینه دیگر؛ سرویس مدرسه
برای خانوادههایی که امکان رساندن فرزند به مدرسه را ندارند، سرویس مدرسه یکی از هزینههای مستمر سال تحصیلی است.
این هزینه بر اساس شهر، فاصله خانه تا مدرسه، نوع خودرو، تعداد دانشآموزان و شیوه قرارداد متفاوت است. بنابراین نمیتوان یک رقم واحد برای تمام کشور اعلام کرد؛ اما در محاسبات خانوار باید توجه داشت که سرویس برخلاف خرید کیف و دفتر، یک هزینه ماهانه و تکرارشونده است.
به همین دلیل، خانوادهای که در ابتدای مهر برای خرید وسایل چند میلیون تومان پرداخت میکند، در ماههای بعد نیز باید بخشی از بودجه خود را برای رفتوآمد فرزند کنار بگذارد.
مدرسه دولتی؛ شهریه ندارد، اما هزینه صفر نیست
یکی از تصورات رایج این است که تحصیل در مدرسه دولتی برای خانواده هزینهای ندارد؛ در حالی که حتی در صورت نبود شهریه اجباری، هزینههایی مانند لوازمالتحریر، لباس فرم، کیف و کفش، تغذیه و در صورت نیاز سرویس همچنان وجود دارد.
به همین دلیل، «رایگان بودن تحصیل» با «رایگان بودن مدرسه رفتن» تفاوت دارد.
این مسئله برای خانوادههایی که دو یا سه فرزند مدرسهای دارند، اهمیت بیشتری پیدا میکند؛ زیرا بسیاری از هزینههای اولیه برای هر فرزند دوباره تکرار میشود.
وقتی دو فرزند مدرسهای داریم
فرض کنیم یک خانواده دو فرزند محصل دارد و برای هر کودک، بدون انتخاب کالاهای لوکس، حدود ۷ تا ۱۳ میلیون تومان برای خریدهای اولیه هزینه کند.
در این صورت خانواده برای دو فرزند باید حدود ۱۴ تا ۲۶ میلیون تومان تنها برای آمادهسازی اولیه سال تحصیلی کنار بگذارد؛ رقمی که هنوز هزینه سرویس، تغذیه و سایر مخارج طول سال را شامل نمیشود.
این محاسبه نشان میدهد چرا شروع سال تحصیلی برای خانوادههای چندفرزندی فشار بیشتری ایجاد میکند. خبرگزاری مهر نیز در گزارش اخیر خود با اشاره به همین موضوع، هزینه لوازمالتحریر و لباس فرم را برای یک خانواده دوفرزندی محاسبه کرده و تأکید کرده است که بسیاری از هزینههای آموزشی با افزایش تعداد فرزندان تکرار میشوند.
اما ماجرا در مدارس غیردولتی متفاوت است
اگر دانشآموز در مدرسه غیردولتی تحصیل کند، شهریه به اصلیترین بخش هزینه تبدیل میشود.
برای سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۶، سقف شهریه مدارس غیردولتی در تهران برای دوره ابتدایی همراه با فوقبرنامه حدود ۱۷۲ میلیون تومان اعلام شده است. این رقم برای متوسطه اول حدود ۲۰۰ میلیون تومان و برای متوسطه دوم حدود ۲۲۰ میلیون تومان است.
البته این ارقام سقف شهریه هستند و به معنای دریافت چنین مبلغی از همه خانوادهها نیستند؛ شهریه مدارس مختلف بر اساس الگوی مصوب و خدمات ارائهشده متفاوت است.
از سوی دیگر، هزینههایی مانند سرویس، غذا، لباس فرم و برخی فعالیتهای فوقبرنامه ممکن است جداگانه دریافت شوند.
بنابراین فاصله هزینه تحصیل در مدرسه دولتی و غیردولتی میتواند بسیار قابل توجه باشد.
مهر؛ فشار اقتصادی که فقط در شهریور اتفاق نمیافتد
نکته مهم این است که هزینه مدرسه با خریدهای روزهای پایانی شهریور تمام نمیشود.
دانشآموز در طول سال به تغذیه، سرویس، کفش و لباس، لوازم مصرفی، فعالیتهای آموزشی و گاهی کلاسهای فوقبرنامه نیاز دارد. به همین دلیل، خانواده نباید تنها به هزینه خریدهای اولیه مهر نگاه کند، بلکه باید هزینه مدرسه را بهعنوان یک مخارج مستمر ماهانه در بودجه خانوار ببیند.
در شرایط فعلی، بسیاری از خانوادهها نیز برای کنترل این هزینهها به انتخاب کالاهای اقتصادیتر، استفاده مجدد از کیف و وسایل سالم سال گذشته و خرید مرحلهای روی آوردهاند. گزارشهای بازار نیز از تغییر الگوی خرید خانوادهها و اولویت پیدا کردن قیمت نسبت به برند و ظاهر کالا حکایت دارد.
اول مهر؛ آزمونی برای مدیریت اقتصادی خانواده
در نهایت، میتوان گفت یک خانواده برای فرستادن یک دانشآموز به مدرسه دولتی، با احتساب لوازمالتحریر، کیف و کفش و لباس فرم، در یک برآورد اقتصادی باید چیزی حدود ۷ تا ۱۳ میلیون تومان برای هزینههای اولیه در نظر بگیرد؛ این رقم با انتخاب کالاهای گرانتر، اضافه شدن سرویس و سایر هزینهها میتواند به ۱۵ تا ۲۰ میلیون تومان یا بیشتر برسد.
این اعداد تخمینیاند و برای همه خانوادهها یکسان نیستند؛ اما تصویری از ابعاد هزینهای آغاز سال تحصیلی ارائه میکنند. گزارشهای روزهای اخیر بازار نیز از سبدهای هزینهای چندمیلیونی و حتی برآوردهای نزدیک به ۱۵ میلیون تومان برای مجموعه لوازم مورد نیاز یک دانشآموز خبر میدهند.
در چنین شرایطی، شاید مهمترین مسئله برای خانوادهها این باشد که میان نیاز واقعی کودک و فشار تبلیغات و چشموهمچشمی تفاوت بگذارند. همه وسایل مدرسه الزاماً نباید گرانترین یا جدیدترین مدل بازار باشند.
مدرسه برای کودک باید محل یادگیری، دوستی و رشد باشد، نه محلی برای سنجش توان مالی خانوادهها. مدیریت خرید، استفاده از وسایل سالم سال گذشته، اولویت دادن به نیازهای ضروری و آموزش مصرف مسئولانه میتواند بخشی از فشار اقتصادی مهر را کاهش دهد؛ بدون آنکه خاطره آغاز مدرسه برای کودک تحت تأثیر نگرانیهای مالی خانواده قرار گیرد.
اول مهر برای دانشآموزان با زنگ مدرسه آغاز میشود؛ اما برای بسیاری از خانوادهها، پیش از آنکه زنگ مدرسه به صدا درآید، صدای ماشینحساب به گوش رسیده است.